articleمغز و اعصاب۲۱ اسفند ۱۴۰۳آخرین بروزرسانی: ۲۱ اسفند ۱۴۰۳
علائم میگرن و بهترین روشهای درمانی که باید بدانید
تیم تحریریه دکتر باشیپزشک و نویسنده مهمان
schedule26 دقیقه مطالعهvisibility۲۶ بازدید
search
حتماً خیلی از شماها با دردهای طاقتفرسای میگرن دستوپنجه نرم کردید یا حداقل اسمش رو شنیدید. میگرن از اون سردردهای آزاردهنده است که زندگی رو تحت تأثیر قرار میده و گاهی تا چند روز آدم رو از کار و زندگی میاندازه. اما چرا میگرن اتفاق میافته؟ چه علائمی داره و چطور میشه باهاش مقابله کرد؟
در این مقاله از وبسایت دکتر باشی، سعی داریم به زبان ساده براتون توضیح بدیم که میگرن چی هست، از کجا میاد و چطور میشه دردش رو کنترل کرد. همینطور، میتونید با استفاده از راهکارهای موجود، کیفیت زندگی خودتون رو بهتر کنید. خب، آمادهاید؟ بریم سراغ مقاله!
ببینید، میگرن یه جور سردرد معمولی نیست که با یه قرص مسکن ساده یا یه چرت کوتاه رفع بشه. خیلیها فکر میکنن سردرد یعنی یه دردی که میآد و میره، ولی میگرن داستانش فرق میکنه. این سردرد کلافهکننده، شدتش به قدری زیاده که میتونه تمام روز رو از شما بگیره و کاری کنه که حتی سادهترین کارهای روزمره هم براتون غیرقابل تحمل بشه.
وقتی میگیم میگرن، منظورمون درد شدید و عمیقیه که معمولاً توی یک سمت سر بروز میکنه؛ یعنی مثلاً نصف سمت راست یا چپ سرتون از درد میسوزه. اما جالب اینه که این درد محدود به سر نمیمونه و با کلی علائم دیگه همراه میشه که تحملش رو سختتر میکنه. بعضی از رایجترین علائم همراه میگرن شامل حالت تهوع، استفراغ، و حساسیت شدید به نور و صدا هست. این یعنی وقتی میگرن دارید، حتی یه نور کم یا یه صدای ضعیف میتونه اعصابتون رو داغون کنه.
یکی از نکات عذابآور میگرن اینه که میتونه از چند ساعت تا چند روز ادامه پیدا کنه! بله درست شنیدید، چند روز! حالا تصور کنید که بخواید چند روز پشت سر هم با یه درد وحشتناک که داره نصف سرتون رو میخوره، زندگی کنید؛ قطعاً این درد چیزی فراتر از یه سردرد معمولیه. همین طولانی بودن میگرن باعث میشه خیلی از آدمها نتونن کارهای روزانهشون رو انجام بدن، و بعضیها حتی نیاز پیدا میکنن که توی یه اتاق تاریک و بیصدا دراز بکشن تا شاید دردشون کمتر بشه.
نکتهای که میگرن رو از سردردهای عادی جدا میکنه، اینه که میگرن فقط یه درد فیزیکی نیست. این درد میتونه کل حال و هوای آدم رو به هم بریزه، تمرکز رو از بین ببره و حسی شبیه خستگی یا حتی افسردگی ایجاد کنه. برای همین کسایی که با میگرن دست و پنجه نرم میکنن، میدونن که باید خیلی بیشتر از یه سردرد معمولی جدیش بگیرن و دنبال راههایی برای مدیریت و کنترلش باشن.
به طور کلی، میگرن چیزی فراتر از یه سردرد عادیه و یه جور بیماری مزمن محسوب میشه که زندگی رو تحت تاثیر قرار میده.
میگرن خودش دنیایی داره و به چند دسته مختلف تقسیم میشه. خیلی وقتها میگرن توی یه قالب خاص نمیاد؛ یعنی فقط سردرد نیست که یه جایی شروع بشه و بعد تموم بشه. این سردرد دردسرساز، به دو نوع اصلی تقسیم میشه: میگرن با اورا و میگرن بدون اورا.
اولین نوعش میگرن با اوراست. این نوع میگرن حسابی آدم رو میترسونه چون قبل از شروع سردرد، یه سری علائم عجیب و غریب بروز میکنه که بهش میگیم «اورا». شاید براتون سوال بشه اورا چیه؟ خب، اورا یه جور علامت هشدار دهندهست که انگار داره خبر میده میگرن داره سر میرسه! این علائم معمولاً شامل تاری دید، دیدن نقاط نورانی یا حتی فلشهای روشن توی میدان دید آدم میشه. بعضیها هم احساس بیحسی یا سوزن سوزن شدن دست و پا رو تجربه میکنن که انگار بدنشون داره یه جورایی قفل میشه.
حالا تصور کنید وسط یه جلسه کاری یا وقتی توی خیابون راه میرید، یه دفعه همه چیز جلوی چشماتون تار و مبهم بشه یا نقاط نورانی ببینید. خیلی ترسناک به نظر میرسه، نه؟! اورا معمولاً حدود ۱۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از شروع سردرد اصلی ظاهر میشه و یه جور زنگ خطره که نشون میده یه سردرد وحشتناک در راهه.
دومین نوع میگرن، میگرن بدون اورا است. این نوع میگرن حسابی ناجوانمردانهست، چون یهو و بدون هیچ پیشزمینهای حمله میکنه. یعنی یه دفعه از خواب بیدار میشید یا وسط یه کار مهم هستید و یهو سردرد شدیدی شروع میشه که هیچ پیشدرآمدی نداره. هیچ فلش نوری، تاری دید یا بیحسیای در کار نیست. این نوع میگرن بهقول معروف، بیمقدمه و بیصدا میاد و یه دفعه میزنه و له میکنه!
خیلیها شاید فکر کنن این نوع میگرن آسونتره چون بدون اوراست، ولی واقعیت اینه که شدت دردش همون قدر زیاده و شاید حتی دردناکتر هم باشه چون نمیتونید پیشبینی کنید که کی و کجا حمله میکنه. مثلاً ممکنه توی مهمونی باشید، سر کار یا حتی توی مسیر خونه، و یهو این سردرد از راه میرسه و شما رو زمینگیر میکنه.
هر کدوم از این دو نوع میگرن، به نوبه خودش سخت و طاقتفرساست و زندگی رو تحت تأثیر قرار میده. تفاوت اصلی این دو نوع در اینه که میگرن با اورا یه جورایی وقت میده که آدم برای سردرد آماده بشه، ولی میگرن بدون اورا بیخبر سر میرسه و یهدفعه حمله میکنه.
علائم میگرن فقط یه سردرد ساده نیست؛ یه مجموعهای از نشونههای کلافهکننده است که میتونه زندگی آدم رو حسابی بهم بریزه. یکی از جالبترین چیزها در مورد میگرن اینه که علائمش توی هر فرد میتونه متفاوت باشه؛ یعنی میگرن دو نفر لزوماً مثل هم نیست و ممکنه هر کسی یه جور خاصی این درد رو تجربه کنه. با این حال، یه سری علائم شایع هستن که بیشتر آدمهایی که میگرن دارن، این نشونهها رو حس میکنن.
معمولاً اولین و معروفترین نشونه میگرن، درد شدیدیه که فقط یه سمت سر رو درگیر میکنه. این درد معمولاً به حدی شدیده که احساس میکنید یه پتک داره از داخل به سر شما کوبیده میشه. وقتی این درد شروع میشه، انگار همه چیز دیگه توی دنیا بیمعنی میشه و تنها چیزی که میخواید اینه که از شر این درد خلاص بشید. مثلاً تصور کنید که دارید یه کار مهم انجام میدید، ولی این درد شدید نصف سرتون رو به تسخیر درمیاره و تمرکز رو ازتون میگیره.
یه نشونه خیلی رایج دیگه میگرن، حالت تهوع و حتی استفراغه. اینطوریه که آدم هم درد سر داره و هم دلش داره بههم میخوره؛ دیگه چی بدتر از این؟ برای خیلیها، حتی بوی غذا یا فکر کردن به خوردن چیزی هم میتونه حالت تهوع رو بدتر کنه. خیلی از کسانی که میگرن دارن، حتی وقتی سردرد شروع میشه، به خوردن چیزی علاقه ندارن و ترجیح میدن شکمشون رو خالی نگه دارن چون از استفراغ وحشت دارن.
اگه به کسی که میگرن داره نزدیک بشید، احتمالاً میبینید که ترجیح میده توی یه اتاق تاریک و ساکت دراز بکشه. دلیلش اینه که نور و صدا میتونه درد رو خیلی بدتر کنه. این یعنی حتی یه نور کم هم میتونه آدم رو دیوونه کنه و یا صدای کوچکی باعث بشه سردردش شدیدتر بشه. مثلاً تصور کنید یه میگرن بد دارید و یکی بیاد توی اتاق و چراغ رو روشن کنه یا تلویزیون رو بلند کنه؛ این کارها میتونه کل سیستم عصبی شما رو بهم بریزه.
بعد از اینکه سردرد تموم میشه، خیلیها حس میکنن انگار از یه نبرد سنگین بیرون اومدن و انرژیشون به صفر رسیده. این خستگی فقط از سردرد نیست؛ خود میگرن انرژی بدن رو میکشه و میتونه احساس ضعف و بیحالی شدیدی ایجاد کنه. بعضی از افراد میگن که بعد از میگرن چند روز باید استراحت کنن تا بدنشون دوباره به حالت طبیعی برگرده.
این علائم دست به دست هم میدن و میگرن رو به یکی از آزاردهندهترین تجربههای زندگی تبدیل میکنن. هر کدوم از این علائم بهتنهایی میتونه کلافهکننده باشه، ولی ترکیب همزمانشون آدم رو واقعاً ناتوان میکنه.
میگرن یهجوریه که انگار به یه بهونهای نیاز داره تا دوباره سر و کلهش پیدا بشه. این بهونهها رو بهش میگیم «عوامل تحریککننده میگرن». یعنی ممکنه یه اتفاق کوچیک، یه حس خاص یا حتی یه نوع غذا باعث بشه که میگرن دوباره فعال بشه و سردرد عذابآور برگرده. خیلی جالبه بدونید که حدود ۷۵ درصد از کسایی که میگرن دارن، گزارش میدن که این عوامل میتونه روی شدت و تعداد دفعات میگرنشون تأثیر بذاره. حالا بیایید با هم بررسی کنیم که چه چیزهایی میتونن جرقه این سردرد رو بزنن.
استرس از اون دسته محرکهایی هست که حتی میتونه توی خیلی از بیماریهای دیگه هم نقش داشته باشه، و توی میگرن هم از مهمترین عوامل تحریککننده است. وقتی استرس دارید، بدن یه سری هورمون مثل کورتیزول تولید میکنه که باعث میشه سیستم عصبی به هم بریزه. در نتیجه، زمینه برای شروع میگرن آماده میشه. حالا تصور کنید که وسط یه روز کاری پُر استرس هستید و میگرن هم از راه برسه؛ دیگه چیزی از تمرکز و انرژی نمیمونه!
خواب برای بدن مثل یه سوخت میمونه و کمبودش میتونه کلی مشکل درست کنه. یکی از مهمترین مشکلاتی که بیخوابی ایجاد میکنه، میگرنه. وقتی خوب نمیخوابید یا خواب ناآرومی دارید، سیستم عصبی دچار اختلال میشه و این وضعیت بهشدت مستعد بروز میگرنه. بنابراین اگه میگرن دارید، حتماً باید به خواب خوب و کافی اهمیت بدید و نذارید که بیخوابیها به یه عامل تحریککننده تبدیل بشه.
بعضی از خوراکیها بهطرز عجیبی میتونن باعث شروع میگرن بشن. مثلاً پنیر کهنه، شکلات، و حتی کافئین. شاید شنیده باشید که بعضیها میگن «بعد از یه قهوه تلخ حسابی، سردرد بدی گرفتم»؛ این دقیقاً همون ماجرای تحریک میگرن توسط کافئینه. در مورد پنیر کهنه هم همینطور؛ توی این نوع پنیرها یه ترکیب شیمیایی به نام تیرامین هست که میتونه بهراحتی میگرن رو فعال کنه. خلاصه اینکه اگه اهل این نوع خوراکیها هستید و میگرن هم دارید، شاید بهتره که مصرفشون رو محدود کنید.
بهخصوص برای خانمها، تغییرات هورمونی مثل دوران قاعدگی، بارداری یا حتی یائسگی میتونه یه عامل تحریککننده قوی برای میگرن باشه. این تغییرات باعث نوسانات هورمونهایی مثل استروژن و پروژسترون میشه و به سیستم عصبی شوک وارد میکنه که نتیجهاش میتونه میگرن باشه. خیلی از خانمها میگن که توی این دورانها سردردهاشون شدیدتر میشه و این دقیقاً بهخاطر همین تغییرات هورمونیه.
بعضیها اینقدر حساس هستن که با تغییر دما یا حتی فشار هوا میگرنشون تحریک میشه. مثلاً اگه هوا خیلی سرد بشه یا یه دفعه گرم بشه، میگرن اونها از حالت خفته درمیاد و حمله میکنه. شاید عجیب به نظر بیاد، ولی برای بعضیها تغییرات آب و هوا بهشدت میتونه میگرن رو تحریک کنه.
حالا برای اینکه یه جمعبندی داشته باشیم، توی جدول زیر عوامل تحریککننده میگرن رو با توضیحات مختصرشون آوردیم:
| عامل تحریککننده | توضیحات |
| استرس | استرس و اضطراب میتونن محرکهای بزرگی برای شروع میگرن باشن. |
| بیخوابی | کمبود خواب یا خواب ناآرام از دلایل شایع میگرنه. |
| غذاهای خاص | مثل پنیر کهنه، کافئین و شکلات که میتونن میگرن رو تحریک کنن. |
| تغییرات هورمونی | دوران قاعدگی، بارداری و یائسگی در خانمها عامل مهمی برای تحریک میگرنه. |
| تغییرات آب و هوا | تغییرات دما و فشار هوا میتونه میگرن رو تحریک کنه. |
این عوامل هر کدوم میتونن مثل ماشه میگرن رو فعال کنن و اگر شما بدونید که به کدوم از این موارد حساسیت دارید، میتونید راحتتر اونها رو کنترل کنید و کمتر با حملات میگرن دست و پنجه نرم کنید.
تشخیص میگرن یکی از اون بخشهای حساسیه که واقعاً نیاز به دقت و تخصص داره. خیلی وقتها علائم میگرن با یه سری بیماریهای دیگه اشتباه گرفته میشه و اینجاست که تشخیص درست و اصولی خیلی مهمه. حالا میخوایم بدونیم پزشکان چطوری میگرن رو تشخیص میدن و از چه روشهایی برای مطمئن شدن استفاده میکنن.
اولین قدم در تشخیص میگرن، بررسی علائمیه که شما تجربه میکنید. پزشک ازتون میپرسه که دردتون دقیقاً چطوریه، از کجا شروع میشه، چقدر طول میکشه و آیا نشونههای دیگهای مثل حالت تهوع، حساسیت به نور و صدا هم دارید یا نه. بعد از این، سابقه پزشکیتون هم بررسی میشه. پزشک ممکنه بپرسه که آیا توی خانوادهتون کسی میگرن داشته یا اینکه قبلاً بیماریهای دیگهای داشتید که ممکنه با میگرن ارتباط داشته باشه. این قسمت خیلی مهمه چون پزشک با این اطلاعات میتونه تصمیم بگیره که آیا واقعاً میگرن دارید یا نه.
بعضی وقتها، پزشکان برای اینکه مطمئن بشن مشکل دیگهای مثل تومور مغزی یا سکته نیست که باعث سردرد میشه، از آزمایشهای تصویربرداری مثل MRI (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی) یا CT اسکن استفاده میکنن. این آزمایشها به پزشک این امکان رو میده که داخل مغز رو بهصورت دقیق ببینه و مطمئن بشه که همه چیز نرماله. MRI بهویژه برای تشخیص مشکلات عصبی خیلی مفیده و پزشکان بهکمک اون میتونن بهراحتی از نبود مشکلات جدی مطمئن بشن.
در بعضی موارد خاص، پزشک ممکنه نوار مغزی یا همون EEG (الکتروانسفالوگرافی) بگیره. نوار مغزی به بررسی فعالیت الکتریکی مغز کمک میکنه و میتونه نشان بده که آیا سردرد بهخاطر میگرنه یا نه. هرچند این آزمایش بیشتر برای تشخیص بیماریهای عصبی مثل صرع استفاده میشه، اما گاهی برای اطمینان از نوع و دلیل سردرد هم کاربرد داره.
آزمایش خون شاید بهنظر نرسه که به تشخیص میگرن کمک میکنه، اما در واقع بعضی اوقات پزشک با گرفتن آزمایش خون میخواد مطمئن بشه که سردرد شما بهدلیل مشکلاتی مثل عفونت یا التهاب نیست. این آزمایش میتونه وجود عوامل عفونی، التهاب یا کمبودهای تغذیهای رو مشخص کنه که ممکنه باعث سردرد بشن.
تشخیص میگرن گاهی نیازمند همکاری چند پزشک مختلفه، ولی متخصصان مغز و اعصاب توی این زمینه بیشترین تجربه رو دارن. این متخصصان با بررسی دقیق علائم و استفاده از تستهای مختلف، میتونن به شما بگن که آیا واقعاً میگرن دارید یا مشکل دیگهای باعث سردرد شده. خوشبختانه در وبسایت دکتر باشی، ما بهترین متخصصان مغز و اعصاب رو داریم که میتونن بهصورت تخصصی به شما کمک کنن تا از دست این سردردهای شدید خلاص بشید. اگه احساس میکنید سردردهای شما میتونه میگرن باشه، حتماً با متخصصان مغز و اعصاب ما در دکتر باشی مشورت کنید.
در ادامه برای اینکه یه جمعبندی داشته باشیم، توی جدول زیر روشهای مختلف تشخیص میگرن رو بهطور خلاصه آوردیم:
| روش تشخیص | توضیحات |
| بررسی علائم و سابقه پزشکی | بررسی شدت و نوع علائم سردرد و سابقه پزشکی فرد، اولین مرحله تشخیصه. |
| MRI و CT اسکن | آزمایشهای تصویربرداری برای اطمینان از نبود مشکلات جدی مثل تومور مغزی. |
| نوار مغزی (EEG) | بررسی فعالیت الکتریکی مغز برای اطمینان از نوع سردرد. |
| آزمایش خون | بررسی وجود عوامل عفونی، التهاب یا کمبودهای تغذیهای که ممکنه سردرد رو تحریک کنه. |
در نهایت، یادتون باشه که تشخیص درست و اصولی اولین قدم برای درمان و مدیریت میگرنه.
درمان میگرن، مخصوصاً وقتی سر و کلهاش مرتب پیدا میشه، واقعاً مهم و حیاتی میشه. این نوع سردرد چیزی نیست که بشه با “یه قرص بخور خوب میشی” ردش کرد. اینجا میخوایم با حوصله و قدم به قدم انواع درمانهای دارویی و غیردارویی میگرن رو بررسی کنیم تا ببینیم چه گزینههایی برای کمک به افراد مبتلا وجود داره.
داروهای مسکن یا همون داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مثل ایبوپروفن و ناپروکسن، معمولاً اولین گزینهای هستند که افراد برای کاهش درد میگرن بهشون رو میارن. این داروها میتونن شدت درد رو تا حد زیادی کاهش بدن، بهویژه اگه در همون مراحل اولیه شروع میگرن مصرف بشن. البته باید دقت داشت که مصرف بیش از حد این داروها، به مرور زمان میتونه مشکلاتی مثل آسیب به معده و کبد ایجاد کنه.
برای کسانی که به مسکنهای معمولی جواب نمیدن، داروهای تخصصیتری مثل تریپتانها و ارگوتامینها وجود داره. تریپتانها دستهای از داروها هستن که دقیقاً برای حملات میگرنی طراحی شدن. این داروها با تنگ کردن عروق مغزی، التهاب رو کاهش میدن و باعث میشن سردرد زودتر برطرف بشه.
اگر شما مرتب دچار میگرن میشید، شاید بهتر باشه که از داروهای پیشگیرانه استفاده کنید. این داروها بهطور روزانه مصرف میشن تا بروز و شدت میگرن رو کاهش بدن. از معروفترین داروهای پیشگیرانه میتونیم به موارد زیر اشاره کنیم:
گاهی میگرن فقط با دارو درمان نمیشه و نیازه که به سبک زندگی و عادتهای روزانهمون توجه کنیم. استرس یکی از عوامل مهم تحریککننده میگرنه، بنابراین یادگیری تکنیکهای مدیریت استرس میتونه خیلی مؤثر باشه. چند روش پیشنهادی شامل:
یکی دیگه از روشهای کنترل میگرن از طریق تغذیهست. بعضی غذاها میتونن میگرن رو تحریک کنن، پس تغییر در رژیم غذایی ممکنه جلوی بروز سردردهای مکرر رو بگیره. برای مثال:
یکی از روشهای جدیدی که برای درمان میگرن معرفی شده، تزریق بوتاکسه. شاید شنیدن این مورد عجیب باشه، اما بوتاکس میتونه عصبهای خاصی رو که درگیر حملات میگرنی هستن، مهار کنه و به این ترتیب بروز میگرن رو کاهش بده. این روش بیشتر برای افرادی توصیه میشه که چند بار در ماه میگرن دارن.
درمانهای الکتریکی هم شامل دستگاههای خاصی میشن که با تحریک الکتریکی عصبها، میگرن رو مهار میکنن. برای مثال، دستگاهی به نام Cefaly وجود داره که به پیشانی میچسبه و از طریق تحریک الکتریکی عصب سهقلو، به کاهش سردرد کمک میکنه.
“Migraines are one of the most common neurological conditions, affecting about 1 in 7 people globally.”
ترجمه: میگرن یکی از شایعترین بیماریهای عصبی است که تقریباً ۱ از هر ۷ نفر در جهان را تحت تأثیر قرار میدهد.
منبع
توی وبسایت دکتر باشی، شما میتونید به بهترین متخصصان مغز و اعصاب دسترسی پیدا کنید که با تجربه و دقت بالا میتونن بهترین درمانها رو برای میگرن شما پیشنهاد بدن. تیم متخصصان مغز و اعصاب دکتر باشی از روشهای مدرن و بهروز دنیا استفاده میکنن تا به شما کمک کنن بهترین نتیجه رو بگیرید و میگرن رو کنترل کنید.
در جدول زیر بهطور خلاصه انواع درمانها رو جمعبندی کردیم:
| روش درمان | توضیحات |
| داروهای مسکن | ایبوپروفن، ناپروکسن؛ تسکین فوری درد |
| تریپتانها | سوماتریپتان، رزاژیت؛ برای کاهش التهاب عروق مغزی |
| داروهای پیشگیرانه | پروپرانولول، تاپیرامات؛ کاهش بروز میگرن |
| تکنیکهای کاهش استرس | مدیتیشن، یوگا؛ آرامش ذهن و بدن |
| تغذیه و مکملها | کاهش مصرف کافئین، منیزیم؛ اجتناب از غذاهای محرک |
| بوتاکس و درمانهای الکتریکی | بوتاکس، Cefaly؛ برای افراد با میگرنهای مزمن |
در نهایت، اگه دنبال راهی برای مدیریت میگرن هستید، میتونید به وبسایت دکتر باشی سر بزنید و با بهترین متخصصان مغز و اعصاب مشورت کنید تا مناسبترین درمان برای شرایط شما رو پیدا کنید.
برای پیشگیری از میگرن، اولین قدم داشتن یه سبک زندگی سالمه. یعنی چی؟ یعنی کارهایی که شاید به نظر ساده بیان، ولی تاثیر زیادی روی سلامت کلی بدن و البته روی کاهش حملات میگرن دارن. این موارد رو میتونیم به چند دسته کلی تقسیم کنیم:
خواب یه موضوع خیلی مهمه! بیشتر افراد نمیدونن که بیخوابی یا خواب بیکیفیت چقدر میتونه محرک میگرن باشه. توصیه میشه که هر شب بین ۷ تا ۸ ساعت خواب باکیفیت داشته باشیم و سعی کنیم سر یه ساعت مشخص بخوابیم و بیدار شیم. خواب منظم و خوب، بدن رو در حالت تعادل نگه میداره و احتمال بروز میگرن رو کمتر میکنه.
یکی از چیزهایی که به کاهش استرس و تنظیم هورمونهای بدن کمک میکنه، ورزش منظم و مداومه. ورزشهایی مثل پیادهروی، یوگا و دوچرخهسواری میتونن بسیار مفید باشن. البته اینجا یه نکته هم هست: ورزش خیلی سنگین و ناگهانی ممکنه باعث تحریک میگرن بشه. پس بهتره که با مشورت پزشک، برنامه ورزشی مناسبی انتخاب کنید و اونو آرومآروم وارد برنامه روزانهتون کنید.
استرس یکی از عوامل تحریککننده قوی برای میگرنه. پس باید سعی کنیم که استرس رو از خودمون دور کنیم. میتونید از تکنیکهای آرامشبخشی مثل مدیتیشن، نفس عمیق و یوگا استفاده کنید. حتی یه قدم زدن ساده توی فضای سبز یا گوش دادن به موسیقی هم میتونه کمک کنه که استرس ازتون دور شه.
یکی دیگه از راههای پیشگیری از میگرن، تنظیم وعدههای غذاییه. گرسنگی طولانیمدت میتونه بدن رو تحت فشار قرار بده و احتمال میگرن رو بالا ببره. پس بهتره که وعدههای غذایی منظم داشته باشید و اصلاً از گرسنگی شدید و طولانی پرهیز کنید. بهجای خوردن غذاهای سنگین، میتونید وعدههای کوچیک ولی مقویتر داشته باشید تا انرژی بدنتون همیشه تو سطح مناسبی بمونه.
خیلی وقتها پیش میاد که آدم یه سردرد معمولی رو با میگرن اشتباه میگیره. شاید براتون پیش اومده که با خودتون بگید: «اِی بابا، باز سردرد گرفتم، حتماً میگرنه!» ولی خب، واقعیت اینه که سردردهای معمولی و میگرن، تفاوتهای زیادی دارن و هر کدوم علائم و شدت خاص خودشون رو دارن.
سردردهای معمولی معمولاً شدت کمی دارن و شاید مثل یه فشار خفیف توی سر یا پیشانی احساس بشن. بیشتر این نوع سردردها بعد از یه کم استراحت یا مصرف یه مسکن ساده، آروم میشن و روزتون رو تحت تاثیر قرار نمیدن. مثلاً اگه بعد از یه روز کاری طولانی یا کمخوابی دچار سردرد بشید، خیلی وقتهها با یه خواب کوتاه یا نوشیدن آب برطرف میشه.
اما سردرد میگرنی یه داستان دیگهست! دردش معمولاً شدیدتره و میتونه از چند ساعت تا چند روز هم طول بکشه. این نوع سردرد بیشتر در یک طرف سر متمرکزه و حسی شبیه به نبض زدن داره. یعنی هر چی زمان میگذره، احساس میکنید که سردرد داره بیشتر و بیشتر میشه.
یکی دیگه از تفاوتهای مهم بین میگرن و سردردهای معمولی، علائم همراهشونه. سردرد معمولی، معمولاً بهجز احساس درد چیز خاص دیگهای به همراه نداره. اما وقتی پای میگرن وسطه، قضیه پیچیدهتر میشه؛ چون علائم دیگهای مثل حالت تهوع، حساسیت شدید به نور و صدا، و حتی استفراغ هم بهش اضافه میشه. تصور کنید توی یه اتاق روشن باشید و نور زیادی از پنجره وارد شه یا صدای موسیقی بلند باشه، این شرایط برای کسی که میگرن داره عذاب خالصه!
سردردهای معمولی اغلب به مسکنهای معمولی یا استراحت جواب میدن. یه استامینوفن یا ایبوپروفن، یه لیوان آب و یه کم خواب میتونه خیلی زود سردرد رو آروم کنه. اما در مورد میگرن، درمان سختتره. ممکنه مسکنهای معمولی نتونن کاری از پیش ببرن و نیاز باشه که فرد داروهای مخصوصی مثل تریپتانها یا حتی داروهای قویتری مصرف کنه. در بعضی موارد، میگرن حتی با این داروها هم کاملاً از بین نمیره و باید صبر کرد تا دورهاش بگذره.
سردردهای معمولی معمولاً مانع انجام کارهای روزمره نمیشن و با کمی صبر و حوصله میشه به کارهای عادی ادامه داد. اما میگرن بهراحتی میتونه فعالیتهای روزمره رو مختل کنه. وقتی کسی میگرن داره، حتی انجام سادهترین کارها مثل نگاه کردن به صفحه گوشی یا صحبت کردن با دیگران هم سخت و طاقتفرسا میشه. خیلی از افراد مبتلا به میگرن توی این حالتها، ترجیح میدن که توی یه اتاق تاریک و آروم استراحت کنن و از همه چیز فاصله بگیرن.
برای اینکه همه چیز رو یکجا و خلاصه داشته باشید، یه جدول مقایسه بین سردرد معمولی و میگرن آماده کردم:
| نوع سردرد | شدت درد | علائم همراه | پاسخ به درمان | تاثیر روی فعالیتها |
| سردرد معمولی | خفیف تا متوسط | ندرتاً علائم جانبی | با مسکن معمولی و استراحت آروم میشه | معمولاً تأثیر زیادی نداره |
| میگرن | شدید و طولانیمدت | حالت تهوع، حساسیت به نور و صدا | ممکنه به مسکنهای قوی نیاز باشه | فعالیتهای روزمره رو مختل میکنه |
برای راهنمایی بیشتر و شناخت دقیقتر میگرن و تفاوتهای اون با سایر سردردها، میتونید به وبسایت دکتر باشی سر بزنید و از مقالات و اطلاعات تخصصی پزشکان مغز و اعصاب کمک بگیرید تا بهترین راههای مدیریت و درمان این مشکل رو یاد بگیرید.
اگه بخوایم در مورد تغذیه و میگرن صحبت کنیم، باید بگیم که تغذیه نقش خیلی مهمی داره و انتخابهای غذایی میتونن میگرن رو بیشتر کنن یا ازش پیشگیری کنن. چندتا نکته مهم تغذیهای رو باهم مرور کنیم:
کافئین یه شمشیر دو لبهست؛ از یه طرف میتونه به کاهش درد میگرن کمک کنه، اما اگه زیاد مصرف بشه یا بهش وابسته شیم، وقتی مصرفش رو کم کنیم، احتمال داره که سردردهای بدتری بگیریم. بهتره که میزان کافئین رو کنترل کنیم و تا جایی که میشه، به مصرف کم اکتفا کنیم. الکل هم از اون محرکهای قویه که خیلی از افراد با مصرفش به میگرن دچار میشن. پس اگه میگرن دارید، بهتره که کلاً از الکل دوری کنید.
غذاهای فرآوری شده مثل سوسیس، کالباس و فستفودها معمولاً پر از افزودنیهایی هستن که برای بدن مضره و ممکنه میگرن رو تحریک کنه. غذاهای چرب و سنگین هم برای بعضی افراد میگرنآوره و بهتره تا جای ممکن این غذاها رو کمتر مصرف کنیم.
برخی از مواد غذایی خاصیت ضد التهابی دارن و میتونن به پیشگیری از میگرن کمک کنن. مثلاً غذاهایی مثل ماهیهای چرب (مثل سالمون)، گردو، دانههای چیا و روغن زیتون که حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ هستن، میتونن به کاهش التهاب و تسکین میگرن کمک کنن.
نوشیدن آب به اندازه کافی توی روز هم خیلی مهمه. کمبود آب باعث کاهش انرژی و اختلال در عملکرد مغز میشه و میتونه میگرن رو تحریک کنه. حتماً توی روز به اندازه کافی آب بنوشید و مخصوصاً وقتی هوا گرمه یا فعالیت بدنی دارید، آب بیشتری مصرف کنید.
تحقیقات نشون داده که کمبود منیزیم ممکنه با بروز میگرن ارتباط داشته باشه. مواد غذایی حاوی منیزیم مثل اسفناج، بادام، دانه کدو، و حبوبات میتونن برای کاهش میگرن مفید باشن.
به عنوان جمعبندی، باید گفت که برای کاهش و کنترل میگرن، تغذیه سالم و سبک زندگی درست نقش بسیار مهمی داره. رعایت نکاتی که گفته شد، میتونه به شما کمک کنه که تعداد و شدت حملات میگرنی رو کاهش بدید. اگه باز هم نیاز به اطلاعات بیشتر دارید، میتونید از وبسایت دکتر باشی و متخصصان مغز و اعصابش مشاوره بگیرید تا برای یک برنامه پیشگیری دقیقتر و شخصیسازیشده راهنماییتون کنن.
اگر به میگرن دچار هستید و هر روز با درد و ناراحتی سر و کله میزنید، واقعاً زمانشه که یک متخصص خوب پیدا کنید که به شما کمک کنه. اینجا میخوایم در مورد بهترین متخصصان مغز و اعصاب توی ایران صحبت کنیم. به هر حال، هیچ کس دوست نداره با دردهای شدید سر به زندگی ادامه بده.
در وبسایت دکتر باشی، میتونید به راحتی لیست بهترین متخصصان مغز و اعصاب در هر شهری که هستید رو پیدا کنید. این متخصصها تجربههای زیادی دارن و میتونن به شما راهکارهای درمانی دقیقی پیشنهاد بدن. مثلاً بعضی از این پزشکها ممکنه از روشهای جدید و نوین برای درمان میگرن استفاده کنن، یا ممکنه بتونن با بررسیهای دقیقتر، دلیل اصلی دردهای شما رو پیدا کنن.
این نکته رو هم بگم که هر کدوم از این پزشکها با توجه به تخصصشون ممکنه روشهای درمانی مختلفی رو ارائه بدن. مثلاً بعضی از اونها ممکنه روی دارو درمانی تمرکز داشته باشن، در حالی که دیگران ممکنه روشهای غیر دارویی مثل درمانهای فیزیکی یا مشاوره روانشناختی رو پیشنهاد کنن.
بنابراین، حتماً به پروفایل هر متخصص نگاهی بندازید و از تجربیات و نظرات بیماران قبلی استفاده کنید. اینطوری میتونید بهترین انتخاب رو داشته باشید و از درد و رنج میگرن خلاص بشید. پس اگر به دنبال یک پزشک متخصص مغز و اعصاب هستید، به دکتر باشی سر بزنید و بهترینها رو پیدا کنید!